Литературная Якутия


 

Сахалыы

…Ханнык да тиэмэҕэ биир сүрүн санаа (идея) баар буолуохтаах; олоххо баартан суруйар буоллаххына, эн маны фотография курдук устума, эн кинини бэйэҥ идеяҕынан сырдатан, уус-уран айымньы күүһүнэн дьүһүннээн көрдөр. Идеятын, caнaaҕын толору суруй, толору тэнит, форманан хааччахтаама, идеяны дьүһүннээбэт форма наадата суох, идеяны көрдөрөөрү форма оҥоһуллар, идеяны тыыннаах дьүһүннүүргэ, бу дьүһүн тас көстөр көстүүгүн биэрэргэ, ол онно эрэ форма суолтата улаатан тахсар. Уус-уран айымньыга идея суолтата форма суолтатын бастыыр, ол эрээри умнума: сыгынньах идея, формата суох идея, уус-уран айымньыны биэрбэт, иккиэн арахсыспат ситимнээхтэр, идеяттан айымньы дьүһүнэ тахсар, идеяттан тахсар дьүһүнэ эмиэ бу идея сүнньүнэн көрөн сөптөөх форма бэриллэр. Айымньы дьыалата — улахан улуу дьыала буолар, онон айар үлэбит, культурабыт үрдээтэҕин ахсын, үрдүк кэрдиискэ тахсан иһиэхтээх. Биһиги төрүт сорукпут – олоххо инники этэрээт буолан иһиэхтээхпит.

Былатыан Ойуунускай.
Уус-уран тыл эдэр үлэһиттэрин бөлөхтөрүн соруктара. –
П. А. Ойуунускай. Айымньылар. 7 том. –
Якутск: Як.кн-ое изд-во. – С.103.

 
Убайым Күндэ
(Уйбаан Нуолур ахтыыта)

Мин кинини уу харахпынан көрөрдүү дьолломмотохпун, тиһэҕин дойдутугар, Сунтаар Хаҥалаһыгар, мин биирдээхпэр (1930 с.) кэлэ сылдьыбыта үһү. Онон эт кулгаахпынан эрэ истэ улааппытым уонна убайым олорбут сааһын быдан ааһар дьылҕаланным. Күндэ отут алтатыгар 1934 сыллаахха Дьокуускайга уһуннук ыалдьан өлбүтэ. Сэллик саас-үйэ тухары саханы сарбыйан кэлбитэ, убайбын да кини тумнубатах… Сорох аныгы, билбэт...

 

Күндэ уонна Есенин

Суруйааччы, публицист, суруналыыс, литературнай кириитик, лингвист, бэчээт үлэһитэ, государственнай, общественнай деятель Алексей Андреевич Иванов-Күндэ быйыл төрөөбүтэ 125 сыла бэлиэтэнэр. Сунтаар улууһугар Кутана нэһилиэгэр Күндэ аатынан мусуойу төрүттээбит СӨ үтүөлээх учуутала Трофим Семенович Кириллин «Күндэ уонна Есенин» диэн урут суруйан хаалларбыт суруйуутун сэргээн ааҕыҥ. С. П. Данилов Күндэни саха литературатын...

 

Ньургуһуннааҕар ньуолдьаҕай ньуурдаах

Саха улуу суруйааччыта Анемподист Софронов чулуу айымньыларыттан итэҕэһэ суох баай ис хоһоонноох, түһүүлээх-тахсыылаах олоҕо дьон-сэргэ болҕомтотун куруук тардар. Ордук кини кэргэннии олоҕо билиҥҥэ диэри үгүс мөккүөрү таһаарар, араас санааны көбүтэр. Суруйааччы үгүс хоһооннорун анаабыт кэргэнэ – бастакы артыыска, көстөр дьүһүнүнэн сахаҕа дэҥҥэ көстөр кэрэ дьахтар Евдокия Константиновна Яковлева этэ. Евдокия...

 

Николай Васильев-Харыйалаах Уола – Николай Неустроев бириэмийэтин лауреата

“Саха Суруйааччылара” Ассоциация саха уус-уран литературатын классига Николай Неустроев 125 сааһын туолар юбилейдаах сылыгар кини аатынан бириэмийэни олохтообута. Бириэмийэ тэрийээччилэринэн Ассоциацияны тэҥэ Саха сирин суруйааччыларын Союһа, Саха Өрөспүүбүлүкэтин суруйааччыларын Союһа уонна Былатыан Ойуунускай аатынан Литературнай түмэл буолбуттара. Бириэмийэ 40 сааһыгар диэри саастаах эдэр суруйааччыга...

 

28 декабря подведены окончательные итоги Всероссийского конкурса начинающих писателей коренных малочисленных народов Севера по 3 номинациям

Учредители конкурса — Национальная библиотека РС (Я), Ассоциация «Писатели Якутии», Союз писателей Якутии, Союз писателей РС (Я), Ассоциация коренных малочисленных народов Севера РС (Я) при содействии Министерства культуры и духовного развития РС (Я) впервые в истории организовали конкурс начинающих писателей коренных малочисленных народов Севера подобного формата. Особенностью явилось то, что возраст...

 

Подведены итоги Всероссийского конкурса начинающих писателей коренных малочисленных народов Севера по направлениям «Драматургия» и «Проза»

Учредители конкурса — Национальная библиотека РС (Я), Ассоциация «Писатели Якутии», Союз писателей Якутии, Ассоциация коренных малочисленных народов Севера РС (Я) при содействии Министерства культуры и духовного развития РС (Я) впервые в истории организовали конкурс начинающих писателей коренных малочисленных народов Севера подобного формата. Особенностью явилось то, что возраст участников и язык произведений...

 

Норуот күүһэ — «Көмүөл» күүһэ

Икки үйэ кирбиитигэр, 20 сыл анараа өттүгэр, өрөспүүбүлүкэбитигэр “Көмүөл” диэн ааттаах кинигэ кыһата баар буолбута. Бу үтүө дьыаланы саҕалаабыт биллиилээх суруналыыс, махталлаах ааҕааччылардаах прозаик, киэҥ сиринэн тэлэһийэр публицист, кыһа дириэктэрэ Борис Павлов этэринии, биир кыра хос муннугуттан үлэтин саҕалаабыт, оттон билигин өрөспүүбүлүкэ таһыгар тиийэ сураҕырар тэрилтэ үлэтин-хамнаһын билсиэҕиҥ. Борис Иванович...

 

Бастыҥ эдэр суруйааччылар ааттаннылар

Ахсынньы 15 күнүгэр саха суругунан уус-уран литературатын төрүттэспит, сахалыы комедия жанрын төрүттээччи, драматург, прозаик, публицист, икки тылы дэгиттэрдик баһылаабыт саха бастакы суруйааччыта, уопсастыба деятела Николай Дионисьевич Неустроев төрөөбүтэ 125 сылын туолла. Саха Өрөспүүбүлүкэтин культураҕа уонна духуобунай сайдыыга министиэристибэтин, Таатта улууһун дьаһалтатын, «Саха сирин суруйааччыта»...

 

Аммаҕа мелодист Дмитрий Емельяновка аналлаах өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс ыытылынна

Аммаҕа элбэх ырыалар ааптардара, толорооччу Дмитрий Емельянов төрөөбүтэ 65 сылыгар анаммыт гитаранан ырыа өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэһэ ыытылынна. Аммаҕа ыытыллыбыт ырыа күрэһин кыайыылаахтарын Инстаграм сирэйигэр үөрүүлээх быһыыга-майгыга биллэрдилэр. Манна «Ааспыт кэм ахтылҕанын» көрөн аастылар, мелодист, ырыаһыт Дмитрий Емельянов чугас дьонун истиҥ иһирэх ахтыыларын, ырыаһыты санатар ырыалары иһиттилэр...

 

АУДИО: Чингиз Айтматов кэпсээннэрин истиҥ

Бүгүн киргиис биллэр суруйааччыта Чингиз Айтматов төрөөбүтэ 92 сыла буолла. Кини сахалыы тылбаастаммыт айымньыларын Эбээ Маайа ютуб-ханаалыгар аахпытын истиҥ. Чингиз Торекулович Айтматов 1928 сыллаахха ахсынньы 12 күнүгэр Киргизияҕа Шекер сэлиэнньэҕэ төрөөбүтэ. Киргизия, Казахстан норуодунай суруйааччыта, Киргизия Республикатын Дьоруойа, Киргизия НА академига, Социалистическай Үлэ Геройа, Ленинскэй...