Литературная Якутия


 

Сахалыы

…Ханнык да тиэмэҕэ биир сүрүн санаа (идея) баар буолуохтаах; олоххо баартан суруйар буоллаххына, эн маны фотография курдук устума, эн кинини бэйэҥ идеяҕынан сырдатан, уус-уран айымньы күүһүнэн дьүһүннээн көрдөр. Идеятын, caнaaҕын толору суруй, толору тэнит, форманан хааччахтаама, идеяны дьүһүннээбэт форма наадата суох, идеяны көрдөрөөрү форма оҥоһуллар, идеяны тыыннаах дьүһүннүүргэ, бу дьүһүн тас көстөр көстүүгүн биэрэргэ, ол онно эрэ форма суолтата улаатан тахсар. Уус-уран айымньыга идея суолтата форма суолтатын бастыыр, ол эрээри умнума: сыгынньах идея, формата суох идея, уус-уран айымньыны биэрбэт, иккиэн арахсыспат ситимнээхтэр, идеяттан айымньы дьүһүнэ тахсар, идеяттан тахсар дьүһүнэ эмиэ бу идея сүнньүнэн көрөн сөптөөх форма бэриллэр. Айымньы дьыалата — улахан улуу дьыала буолар, онон айар үлэбит, культурабыт үрдээтэҕин ахсын, үрдүк кэрдиискэ тахсан иһиэхтээх. Биһиги төрүт сорукпут – олоххо инники этэрээт буолан иһиэхтээхпит.

Былатыан Ойуунускай.
Уус-уран тыл эдэр үлэһиттэрин бөлөхтөрүн соруктара. –
П. А. Ойуунускай. Айымньылар. 7 том. –
Якутск: Як.кн-ое изд-во. – С.103.

 
Норуот күүһэ — «Көмүөл» күүһэ

Икки үйэ кирбиитигэр, 20 сыл анараа өттүгэр, өрөспүүбүлүкэбитигэр “Көмүөл” диэн ааттаах кинигэ кыһата баар буолбута. Бу үтүө дьыаланы саҕалаабыт биллиилээх суруналыыс, махталлаах ааҕааччылардаах прозаик, киэҥ сиринэн тэлэһийэр публицист, кыһа дириэктэрэ Борис Павлов этэринии, биир кыра хос муннугуттан үлэтин саҕалаабыт, оттон билигин өрөспүүбүлүкэ таһыгар тиийэ сураҕырар тэрилтэ үлэтин-хамнаһын билсиэҕиҥ. Борис Иванович...

 

Бастыҥ эдэр суруйааччылар ааттаннылар

Ахсынньы 15 күнүгэр саха суругунан уус-уран литературатын төрүттэспит, сахалыы комедия жанрын төрүттээччи, драматург, прозаик, публицист, икки тылы дэгиттэрдик баһылаабыт саха бастакы суруйааччыта, уопсастыба деятела Николай Дионисьевич Неустроев төрөөбүтэ 125 сылын туолла. Саха Өрөспүүбүлүкэтин культураҕа уонна духуобунай сайдыыга министиэристибэтин, Таатта улууһун дьаһалтатын, «Саха сирин суруйааччыта»...

 

Аммаҕа мелодист Дмитрий Емельяновка аналлаах өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс ыытылынна

Аммаҕа элбэх ырыалар ааптардара, толорооччу Дмитрий Емельянов төрөөбүтэ 65 сылыгар анаммыт гитаранан ырыа өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэһэ ыытылынна. Аммаҕа ыытыллыбыт ырыа күрэһин кыайыылаахтарын Инстаграм сирэйигэр үөрүүлээх быһыыга-майгыга биллэрдилэр. Манна «Ааспыт кэм ахтылҕанын» көрөн аастылар, мелодист, ырыаһыт Дмитрий Емельянов чугас дьонун истиҥ иһирэх ахтыыларын, ырыаһыты санатар ырыалары иһиттилэр...

 

АУДИО: Чингиз Айтматов кэпсээннэрин истиҥ

Бүгүн киргиис биллэр суруйааччыта Чингиз Айтматов төрөөбүтэ 92 сыла буолла. Кини сахалыы тылбаастаммыт айымньыларын Эбээ Маайа ютуб-ханаалыгар аахпытын истиҥ. Чингиз Торекулович Айтматов 1928 сыллаахха ахсынньы 12 күнүгэр Киргизияҕа Шекер сэлиэнньэҕэ төрөөбүтэ. Киргизия, Казахстан норуодунай суруйааччыта, Киргизия Республикатын Дьоруойа, Киргизия НА академига, Социалистическай Үлэ Геройа, Ленинскэй...

 

Семен Данилов – үтүөкэннээх дьоннор кэккэлэригэр

Аан дойду чулуу дьонун үйэтитэр серияҕа урут сахалар чарапчыланан да көрөр кыахтара суоҕа. Саҥа кэм кэлэн, 2014 сыллаахха нуучча билиҥҥи улахан суруйааччыта Николай Коняев “Алексей Кулаковский”; саха киһитэ, чаҕылхай суруналыыс Олег Сидоров “Платон Ойунский” (2016), онтон бу Наталья Харлампьева “Семен Данилов” диэн, быйыл үһүс суруйааччы туһунан кинигэ бэчээттэнэн таҕыста. Сорохтор, баҕар...

 

Суон сурахтаах Суола үрэх Суосуна

Биллиилээх суруйааччы, дойдуга тапталы кэрэһэлээччи Иннокентий Михайлович Сосин бэҕэһээ, ахсынньы 1 күнүгэр, төрөөбүт күнэ этэ. Бу орто дойдуга баара буоллар кини 92 сааһын туолуохтааҕа. Биир дойдулааҕа, драматург Семен Ермолаев-Сиэн Өкөр ураты буочарынан суруйбут ахтыытын таһаарабыт. Лэгэнтэй Михайлович мин суруйааччы буоларбар, отой быһаччы сыһыаннаах киһи. Оҕо сылдьан, син, кэпсээн-хоһоон суруйан...

 

Хоһоон куттаах кыргыттар

Мария Андреева Горнай улууһун Одуну нэһилиэгиттэн төрүттээх. Л.Н.Харитонов аатынан Маҕарас орто оскуолатыгар педагог-бибилэтиэкэринэн үлэлиир. Мария Горнай улууһун «Дьүрүскэн» ыччат литературнай түмсүүтүн чилиэнэ, ону тэҥэ куйаар ситимин “Айар аартыкпыт аргыстара” бөлөх кыттыылааҕа буолар. 2018 с. ыытыллыбыт өрөспүүбүлүкэтээҕи сүбэ мунньах поэзия хайысхатын кыайыылааҕа. 2019 с. “Кынаттаах тыллар” кинигэҕэ...

 

Наталья Харлампьева: «Кырдьыгы суруйуу хорсун буолары эрэйэр»

2011 сыллаахха нуучча биллиилээх суруйааччыта Николай Коняев ааптардаах Өксөкүлээх Өлөксөй туһунан кинигэ «Молодая гвардия» кинигэ кыһатын аатырбыт ЖЗЛ сериятыгар тахсыбыта. Онно санаабытым, биһигиттэн, сахалартан, маннык таһымнаах, ити серияҕа эппиэттиир ааптар ким баара эбитэ буоллар диэн. Оннук кэпсэтиилэргэ, биллэн турар, норуот поэта Наталья Харлампьева аата үгүстүк ааттанара. Манна көннөрү нууччалыы...

 

Далан курдук суруйааччы өлүөн сатаммат…

Василий Яковлев-Далан суруйбут «Тыгын Дархан» арамааны хайдах суруйбутун, олоҕун араас түгэннэрин туһунан драматург Семен Ермолаев-Сиэн Өкөр бу саас суруйбут ахтыытын бэчээттиибит. Далан бу орто туруу дойдуга баара эбитэ буоллар, билигин тоҕус уон икки сыллаах кыстык хаарын уулларан, дойдутугар Чурапчыга, Амма үрдүгэр турар Хахыйахха сайылыгар тахсыбыт буолуо этэ. Хас сарсыарда аайы эрдэ туран мас тыытынан...

 

Тобуруокап түһүлгэтэ саҥа талааннары арыйар

Бүгүн — Саха сирин норуодунай бэйиэтэ, прозаик, драматург, оҕо суруйааччыта, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа Петр Тобуруокап төрөөбүт күнэ. Петр Николаевич төрөөбүт улууһугар «Тобуруокап көмүс күһүнэ» литературнай түһүлгэ ыытыллара үтүө үгэскэ кубулуйда. Быйыл эмиэ Нам сиригэр кини поэзиятыгар сүгүрүйээччилэр тоҕуоруһа мустуохтаахтара. Ол эрээри, биллэр төрүөтүнэн, хоруона хамсыгыттан сылтаан, эһиилги...