Литературная Якутия


 

Сахалыы

…Ханнык да тиэмэҕэ биир сүрүн санаа (идея) баар буолуохтаах; олоххо баартан суруйар буоллаххына, эн маны фотография курдук устума, эн кинини бэйэҥ идеяҕынан сырдатан, уус-уран айымньы күүһүнэн дьүһүннээн көрдөр. Идеятын, caнaaҕын толору суруй, толору тэнит, форманан хааччахтаама, идеяны дьүһүннээбэт форма наадата суох, идеяны көрдөрөөрү форма оҥоһуллар, идеяны тыыннаах дьүһүннүүргэ, бу дьүһүн тас көстөр көстүүгүн биэрэргэ, ол онно эрэ форма суолтата улаатан тахсар. Уус-уран айымньыга идея суолтата форма суолтатын бастыыр, ол эрээри умнума: сыгынньах идея, формата суох идея, уус-уран айымньыны биэрбэт, иккиэн арахсыспат ситимнээхтэр, идеяттан айымньы дьүһүнэ тахсар, идеяттан тахсар дьүһүнэ эмиэ бу идея сүнньүнэн көрөн сөптөөх форма бэриллэр. Айымньы дьыалата — улахан улуу дьыала буолар, онон айар үлэбит, культурабыт үрдээтэҕин ахсын, үрдүк кэрдиискэ тахсан иһиэхтээх. Биһиги төрүт сорукпут – олоххо инники этэрээт буолан иһиэхтээхпит.

Былатыан Ойуунускай.
Уус-уран тыл эдэр үлэһиттэрин бөлөхтөрүн соруктара. –
П. А. Ойуунускай. Айымньылар. 7 том. –
Якутск: Як.кн-ое изд-во. – С.103.

 
Сулҕаччыга поэт Сэмэн Капитонов үбүлүөйүн бэлиэтээтилэр

Амма улууһун Сулҕаччы нэһилиэгэр поэт, Амма улууһун, Сулҕаччы уонна Соморсун нэһилиэктэрин бочуоттаах олохтооҕо, СӨ култууратын туйгуна, Арассыыйа уонна Саха сирин суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ, ”Гражданскай килбиэн” бэлиэ хаьаайына Семен Капитонов 70 сааһын төрөөбүт дойдутугар Сулҕаччыга бэлиэтээтилэр. Үбүлүөйгэ анаммыт тэрээһиннэр сайыҥҥыттан саҕаланан күһүн түмүктэннилэр. "Хааччах кэмэ буолан...

 

Хиваҕа поэзия түһүлгэтэ

Алтынньы 12-15 күннэригэр Узбекистан кырдьаҕас Хива куоратыгар Тюркской аан дойдутааҕы тэрилтэ иилээн-саҕалаан ыытар түүр тыллаах поэзия түһүлгэтэ тэрилиннэ. Быйыл хамсыктан сылтаан кыттааччыта аҕыйаабыт быһыылаах, ыҥырыылаахтартан икки поэт араас моһолунан кыайан кэлбэтэхтэр. Ол иһин Татарстан, Киргизия курдук улахан дойдулартан суохтар. Бүтэһик түмсүү иллэрээ сыл Ошка буолбута, онно Саха сириттэн...

 

Күндүмэҥҥэ уонна Бүлүүйүскэйгэ аналлаах кинигэлэр сүрэхтэннилэр

Бэҕэһээ Сунтаар Кутанатыттан төрүттээх, онно оҕо саастара, айар үлэлэрэ ааспыт, Саха норуотун умнуллубут айар талааннаахтара: краевед, музеевед, фольклорист, тылбаасчыт, суруналыыс, учуутал, Күндэттэн саҕалаан Кутана суруйааччыларын ааҕааччыга иккистээн тыын биэрбит, улахан умнуллубат үтүөлээх Трофим Семенович Кириллин уонна бэйиэт Альберт Бүлүүйүскэйгэ аналлаах кинигэлэри сүрэхтээһин саха театрын Алампа аатынан...

 

Чычымахха Өксөкүлээх Өлөксөй айымньыларын тааска үйэтиттилэр

Балаҕан ыйын 4 күнүгэр Таатта улууһун Чычымаҕын аттыгар, Дьаам диэн ааттаммыт сиргэ “Өксөкүлээх алгыстаах аартыга” диэн ааттаммыт скульптуралардаах Паарка арыллыытын сиэрэ-туома ыытылынна. Кэрэ көстүүнэн айылҕа маанылаабыт Амма өрүс үрдүк кытылын устатынан Өксөкүлээх Өлөксөй 11 айымньыларын хоһуйар 11 скульптуралар турдулар. Саха тылын таптыыр, литературатын билэр дьон, хас биирдии...

 

Сунтаарга — «Күндэ көмүс күһүнэ»

Суруйааччы, тыл үөрэхтээҕэ, уопсастыбаннай диэйэтэл А.А.Иванов-Күндэ 125 сылыгар аналлаах ырыа-хоһоон түһүлгэтэ Г.Саввинов аатынан сынньалаҥ пааркатыгар ыытыллан, быһа биэрии инстаграмынан буолла. Балаҕан иһигэр Күндэ музейын быыстапката туруоруллан, музей үлэһитэ, педагогическай үлэ ветерана Капитон Николаевич Никифоров иһитиннэриитэ, Трофим Кириллин-Күндүмэн сэдэх букубаардара көрдөрүллэн улахан...

 

Саха поэзиятын антологията Казань куоракка сүрэхтэннэ

Казань куоракка Саха сирин күннэрин чэрчитинэн саха уонна татаар литературатыгар олус дириҥ суолталаах көрсүһүүлэр, кэпсэтиилэр буола тураллар. Олортон биирдэстэринэн татаар тылынан тахсыбыт саха поэзиятын антологиятын уонна татаар аныгы поэзиятын антологиятын сүрэхтэниилэрэ буолар. Саха поэзиятын антологиятын Саха сирин суруйааччыларын сойууһун көмөтүнэн былырыын күн сирин көрбүтэ. Кинигэҕэ...

 

Саха суруйааччылара поэт Габдулла Тукай дойдутугар

Татарстаҥҥа Саха сирин күннэрин чэрчитинэн бэс ыйын 6 күнүгэр саха суруйааччылара татаар норуодунай поэта, литературнай кириитик, уопсастыбаннай деятель, тылбаасчыт, публицист Габдулла Тукай төрөөбүт-үөскээбит сиригэр Кырлай, Кошлауч бөһүөлэктэригэр ыалдьыттаан кэллилэр. Саха норуодунай поэта, Саха сирин суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ Наталья Харлампьева Габдулла Тукай олоҕун-дьаһаҕын саха...

 

«Уйгур» туhунан тус санаам

Наталья Михалева-Сайа аатын билбэт киһи өрөспүүбүлүкэҕэ суох. Кини иэйиилээх, хомоҕой тылынан дьүрүскэннии кутуллар хоһоонноро ырыа буолан кынаттаммыттара, кинигэ буолан киэҥ эйгэҕэ тарҕаммыта. Мин бүгүн Наталья Михалева-Сайа бу соторутааҕыта саҥа күн сирин көрбүт «Уйгур» диэн кинигэтин ааҕан баран бэйэм санаабын сааһылыырга сананным. Бу сэһэн сэрии ыар сылларыгар анаммыт. Уйгур диэн дьикти...

 

Аныгы кэм сэргэх сэhэнньитэ

Олоҥхо дойдутунан ааттаммыт Сунтаар сирэ айар талааннаах кыргыттарынан киһи кэрэхсиирин курдук баай дойду. Дьон-сэргэ билиниитин ылбыт Сунтаар хоһоонньут кыргыттара Наталья Михалева-Сайа, Александра Григорьева-Сандаарыйа, Венера Петрова-Венера, Саргылана Спиридонова-Кэрэмэс Кийиитэ, Ангелина Шадринова-Суоһааны айар талааннарыгар сүгүрүйээччи элбэх. Ону сэргэ суруналыыстыка, проза жанрдарыгар ааҕааччы биһирэбилин...

 

Варвара Потапова төрөөбүтэ 75 сылыгар

Бүгүн, ыам ыйын 13 күнүгэр, биир дойдулаахпыт, саха бастакы поэтессата Варвара Потапова төрөөбүтэ 75 сыла бэлиэтэнэр. Саха дьахталларыттан бастакы чуор куоластаах поэт Варвара Потапова бу орто дойдуга төһө да кылгас уонна уустук олоҕу олорон аастар, бэйэтэ эппитинии, “кэлэр кэмнэргэ кэриэс кэһии, үүнэр үйэлэргэ үрүҥ алгыс” буолар ураты уонна бэлиэ суолу хаалларан барбыта. Варвара Николаевна бэйэтин биир хоһоонугар...