Литературная Якутия


 

Сахалыы

…Ханнык да тиэмэҕэ биир сүрүн санаа (идея) баар буолуохтаах; олоххо баартан суруйар буоллаххына, эн маны фотография курдук устума, эн кинини бэйэҥ идеяҕынан сырдатан, уус-уран айымньы күүһүнэн дьүһүннээн көрдөр. Идеятын, caнaaҕын толору суруй, толору тэнит, форманан хааччахтаама, идеяны дьүһүннээбэт форма наадата суох, идеяны көрдөрөөрү форма оҥоһуллар, идеяны тыыннаах дьүһүннүүргэ, бу дьүһүн тас көстөр көстүүгүн биэрэргэ, ол онно эрэ форма суолтата улаатан тахсар. Уус-уран айымньыга идея суолтата форма суолтатын бастыыр, ол эрээри умнума: сыгынньах идея, формата суох идея, уус-уран айымньыны биэрбэт, иккиэн арахсыспат ситимнээхтэр, идеяттан айымньы дьүһүнэ тахсар, идеяттан тахсар дьүһүнэ эмиэ бу идея сүнньүнэн көрөн сөптөөх форма бэриллэр. Айымньы дьыалата — улахан улуу дьыала буолар, онон айар үлэбит, культурабыт үрдээтэҕин ахсын, үрдүк кэрдиискэ тахсан иһиэхтээх. Биһиги төрүт сорукпут – олоххо инники этэрээт буолан иһиэхтээхпит.

Былатыан Ойуунускай.
Уус-уран тыл эдэр үлэһиттэрин бөлөхтөрүн соруктара. –
П. А. Ойуунускай. Айымньылар. 7 том. –
Якутск: Як.кн-ое изд-во. – С.103.

 
Александр Львов хоһоонноругар санаа

Мин түбэһэ аахпыт Александр Львов аҕыйах хоһоонноругар ханна даҕаны ыксаабат эр киһи киэҥ, холку, бэйэтигэр эрэллээх, намыын саҥата бу сир олоҕун харыстыыр, имэрийэр, араҥаччылыыр санаа иһиллэн ааһарга дылы. Ааптар, төрөөбүт сахатын тылын таптыыра, кини хас тылы бэйэтин айылгытын кыаҕынан бүөбэйдээн, сылаас тыыны угар уонна бу хоһуйарыттан астыныыны, дуоһуйууну ылара сэрэйиллэр. Александр хоһоону дьиҥнээх доҕор оҥостон...

 

Сиибиктэ «Ноотуу» кэпсээнэ

Светлана Николаевна Самсонованы-Сиибиктэни мин ватсаап ситимигэр баар хоһоон бөлөхтөрүгэр көрсөн билэбин. Ис-иһигэр киирдэххэ, Сиибиктэ үөрбүтэ-хомойбута таһыгар сылдьар, оҕо курдук дьоҥҥо олус ис-киирбэх, аһаҕас, билбитин-көрбүтүн кэтэх санаата суох кэпсэтэр киһитигэр тиэрэ тэбиир идэлээх. Хомойбутун-хоргуппутун тута умнан, аан дойдуга тапталынан эйэҕэс үлүгэрдик кэпсэтэн киирэн барыах айылаах. Кинини «Чороон» туһунан...

 

Үрүҥ тыыннаах араҥаччы…

Бүгүһүн, Үөһээ Бүлүүгэ поэт Хара Лааҥкы:»Бэйээт кыргыттар күннэрэ илин саҕахтан сарсыарда дэйбиирдэнэн тахсыбыта уонна күлэ-үөрэ уот куйааһынан күлүм гынан күлүбүрүү уматаат, ол саҕахха киирбитэ. Көр, кэрэ диэн оннук кыл түгэнэ эбээт»,- диэн турар. Мин Тааттаттан тардыылаах, Чөркөөхтөн төргүүлээх Елена Филатованы-Сыгыйыгы кытта хоһоонньуттар ватсааптарын нөҥүө эрэ билсэр этибит. Бары таатталар курдук Сыгыйык хоһоонун...

 

«Эйиигин күүтэр саҥа күн,
Саҥа санаа, ыраас ыллык»

Кулун тутар ыйга Ньурба Хаҥалаһын ытык сиригэр сырдык сардаҥа сыдьаайдаах Сата хайатыгар бара сырыттым. Саха сирин араас муннуктарыттан үксэ араа-бараа саастаах эҥин-эгэлгэ дьарыктаах, олорор олоххо туох эрэ ураты дьаныары, дьоҕуру сылыктаан дьиҥ бэйэлэрин булуна сатыыр дьон сүүрбэччэ буолан сырыттыбыт. Биһигини кытта биир айар куттаах дьүөгэм кэриэтэ кэрэчээн киһи Александра Винокурова – Күн Чөмчүүк сылдьыспыта...

 

Владимир Тихонов: «Ийэ тылбыт – илгэлээх олох төрдө»

Сахалыы сайдам тылынан саҥарар биир дойдулаахтарбыт!
Эһигини төрөөбүт тыл, сурук-бичик күнүнэн истиҥник эҕэрдэлиибин! Ийэ тыл – олоҕу тутар сүдү күүс, өбүгэ муудараһын, духуобунай баайын иҥэринэ сылдьар ураты эйгэ.
Саха итэҕэлэ, олоҕу анаарыыта – тылыгар баар: тылынан айылҕаттан күүс-уох көрдөһөр, тылынан хомолтотун, биитэр үрдүк үөрүүтүн үллэстэр, алгыс ураты күүһүнэн көмүскэл, харысхал оҥостор...